Jan Willem Huffmeijer
Stoer zijn, eerlijk zijn, je aan je woord houden. Het zijn eigenschappen die van oudsher bij mannelijkheid horen. Maar er hoorde nog iets bij: bier. Een man dronk een biertje. Na het werk, bij de voetbalclub, tijdens een verjaardag of gewoon omdat het vrijdag was. Wie niet meedeed, moest zich soms uitleggen. De oude Amstel-slogan “Dit is de man, dit is zijn bier” vatte die vanzelfsprekendheid treffend samen. Bier was niet zomaar een drankje, maar een onderdeel van het beeld van de man.
Het biertje als bewijs
Die koppeling tussen mannelijkheid en alcohol is diep in onze cultuur verankerd. Denk aan de kroeg na een voetbalwedstrijd, de kratjes bier in de kleedkamer of de vrijdagmiddagborrel op kantoor. Een rondje geven betekent gezelligheid. Een glas weigeren kan voelen als het verbreken van een ongeschreven afspraak.
Dat betekent niet dat iedere bierdrinker een probleem heeft. De meeste mensen drinken zonder afhankelijk te worden. Maar een cultuur waarin stevig drinken bewondering oproept, kan het moeilijker maken om grenzen te herkennen. Wie veel kan hebben, krijgt soms respect. Wie toegeeft dat hij niet meer zonder kan, vreest juist gezichtsverlies.
Van gezelligheid naar grensoverschrijding
De gevolgen zijn zichtbaar. Drankgelagen eindigen in ruzie, vernieling of geweld. Bij supportersrellen speelt alcohol geregeld een rol, al zijn groepsgedrag, rivaliteit en andere factoren eveneens belangrijk. Ook achter de voordeur kan drank schade aanrichten. Een avond die gezellig begint, eindigt soms in een woordenwisseling, een gemiste afspraak of een partner die opnieuw moet uitleggen waarom het te veel was.
Alcoholverslaving ontstaat meestal niet van de ene op de andere dag. Het kan beginnen met steeds vaker drinken, grotere hoeveelheden nodig hebben of alcohol gebruiken om spanning te verminderen. Later wordt niet drinken moeilijker. Sommige mensen krijgen ontwenningsverschijnselen, zoals trillen, zweten, onrust of slapeloosheid. Ernstige alcoholontwenning kan gevaarlijk zijn en vraagt medische begeleiding.
De stoerste zin is soms: ik heb hulp nodig
Juist het traditionele ideaal van de sterke man kan hulp zoeken in de weg staan. Problemen los je zelf op. Je klaagt niet. Je houdt je groot. Maar afhankelijkheid verdwijnt niet doordat iemand zich harder voorneemt te stoppen.
Bij een bekende afkickkliniek als THE YOUTURN komt die spanning tussen succes, zelfcontrole en verslaving regelmatig terug in de behandeling. Ook mensen die maatschappelijk goed functioneren, kunnen hun alcoholgebruik niet meer beheersen. Een baan, gezin of indrukwekkende carrière sluit verslaving niet uit. THE YOUTURN richt zich onder meer op mensen die behoefte hebben aan een discrete, persoonlijke aanpak.
Een andere invulling van mannelijkheid
Wie hulp zoekt, kan kiezen uit ambulante behandeling, een klinische opname of, afhankelijk van de situatie, een traject in het buitenland. Zoekopdrachten als afkicken in zuid-afrika en afkickkliniek buitenland laten zien dat mensen bewust afstand willen nemen van hun dagelijkse omgeving. Een andere omgeving kan rust bieden, maar de kwaliteit van de behandeling, medische veiligheid en goede nazorg blijven belangrijker dan de bestemming.
Misschien is het tijd om mannelijkheid anders te bekijken. Niet als de kunst om de meeste glazen weg te werken, maar als het vermogen om verantwoordelijkheid te nemen. Je aan je woord houden betekent ook eerlijk zijn tegenover jezelf. En soms is de meest volwassen beslissing niet nog een biertje bestellen, maar zeggen: voor mij is het genoeg.